Working in CARE a privilege? Should be, yeah, but….

burnout0

Ik werd zonet eventjes niet goed. Nochtans was ik vandaag vrij positief uit bed gekomen, had ik gemediteerd, en een stevig wandelingetje gemaakt tot aan de Carrefour en terug. Dit alles in de winterzon, die er meteen voor zorgt dat ik me stukken beter voel dan op duistere en donkere dagen.

Ik zat eventjes te prutsen op FaceBook, vooraleer ik mij op mijn blogpost van de dag zou werpen, en wat zag ik daar voor mijn lezend oog verschijnen? Op de FaceBookpagina van Weliswaar wordt een boek aangekondigd met de sprekende titel: ” De zeven privileges van de zorg”, geschreven door Lon Holtzer. Zo’n titel wekt mijn nieuwsgierigheid onmiddellijk op, en ik ging dan ook even verder snuffelen, waarover dit boek precies handelt.

Ik citeer van op de Acco website:

de zeven privileges van de zorg“Over uitdagingen en opportuniteiten en het immense voorrecht in zorg en welzijn te mogen werken

“Het is een privilege om in de zorg- en welzijnssector te mogen werken”, zegt Vlaams zorgambassadeur Lon Holtzer vol overtuiging.

De sector kampt met grote uitdagingen. Tegelijk dienen zich ongekende opportuniteiten aan. Lon Holtzer gaat hierover in gesprek met economen en ethici, onderwijsdeskundigen en sociologen, beleidsvoerders en zorgverleners, mantelzorgers en vrijwilligers. Verfrissend, zonder taboes en recht voor de raap.

De 7 privileges van de zorgverlener vormen de rode draad doorheen deze boeiende verkenningstocht. Een eigenzinnige hertaling van de 7 werken van barmhartigheid. Thema’s als diversiteit, technologie, autonomie, ontmoeting, kwetsbaarheid en zelfrealisatie krijgen vanuit het perspectief van zorg en welzijn een hedendaagse interpretatie.

De hoofdrol in dit verhaal is weggelegd voor elke zorgverlener die dagelijks het beste van zichzelf geeft. In dat geven vindt hij/zij de essentie van zichzelf, het mens-zijn en het leven. De cliënt krijgt, zoals het hoort, het laatste woord.”

En ja, het is natuurlijk helemaal aan mezelf en mijn toestand te wijten, dat de moed mij in de schoenen zonk, en ik plots koude rillingen voelde over mijn hele lijf.

Werken in de zorg zou een privilege zijn , en niet één, maar wel zeven tegelijkertijd. Er wordt gesproken over ongekende opportuniteiten, en een hertaling van de zeven werken van barmhartigheid.

Natuurlijk loop ik te hard van stapel als ik nu, op dit moment, al klaar zit met het toetsenbord, om mij eens volledig te laten gaan over de privileges die ik heb meegemaakt in de zorg, die mijn collegae dag na dag meemaken in de zorg. Misschien moet ik wat geduld hebben, en eerst het hele boek lezen. Maar dat verschijnt pas op 2/2/2015 en ik moet dit ei nu kwijt voor de ketel ontploft.

De zeven werken van barmhartigheid zijn naar mijn bescheiden mening de volgende, weliswaar niet hertaald: De hongerigen spijzen, de dorstigen laven, de naakten kleden, de vreemdelingen herbergen, de zieken bezoeken, de gevangenen bezoeken, de doden begraven.

Als jonge idealistische verpleegkundige (ook al was ik het niet met mijn volle goesting geworden, eens ik mijn diploma had, wou ik er wel het allerbeste mee doen wat er mee te doen viel) was ik er van overtuigd dat verpleegkunde in zijn totaliteit een werk van barmhartigheid was. Dagelijks werden hongerigen gespijsd, dorstigen kregen drank, naakten werden gekleed, iedereen die kwam aankloppen werd geherbergd, zieken werden constant bezocht en verzorgd en doden werden begraven, en ik kan je verzekeren, in een Woonzorgcentrum worden jaarlijks vele vele doden begraven.

Maar gaandeweg word je duidelijk dat niet de manier waarop je die werken van barmhartigheid realiseert belangrijk is, maar wel de hoeveelheid van die werken die je per uur kan afleveren. Een hongerige eten geven: definitely een prachtig werk van barmhartigheid. Maar wat als er op de afdeling zestien hongerigen moeten gespijsd worden, terwijl je in het beste geval maar met drie zorgverleners bent om dat tot een goed einde te brengen? Da’s elk meer dan vijf hongerigen voeden. En moet je nu toch even bedenken, dat héél oude en dementerende bewoners van een woonzorgcentrum nu toch niet de makkelijkste mensen zijn om te voeden. Ze hebben geen eetlust, of ze denken dat je hen wil vergiftigen, of ze weten niet meer hoe ze hun mond moeten opendoen. Toch heb je maar, in het beste geval alweer, drie kwartier om jouw vijf bewoners te voeden….Da’s ongeveer negen minuten per persoon. Misschien kan jij goed eten in negen minuten? Ik kan je verzekeren dat héle oude mensen dat niet kunnen. Terwijl het een vredevol moment zou moeten zijn, met aandacht en respect voor de bewoner, wordt het een race tegen de tijd, een race waar zowel jij als hulpverlener, als de patiënt of bewoner, niet goed van is.

Een dorstige laven: van hetzelfde laken een broek. Hele oude mensen moeten voldoende drinken krijgen. Weet je hoe moeilijk het is om op een onderbemande afdeling van 28 bewoners, toch om het half uur op elke kamer binnen te springen om de heer of dame die op die kamer verblijft wat extra vocht te geven? Vergeet dat dit kan op een deftige manier!!

Laat ik bij het kleden misschien ook het wassen en verzorgen vermelden. Toch een belangrijke activiteit. Als beginnend verpleegstertje  verzorgde ik twee bewoners die samen op een kamer verbleven. Ik deed er twee uren over. Mijn collegae van toen waren al gaan melden aan de directie dat ik er niets van bakte en beter een andere job zou gaan zoeken. De bewoners waren heel tevreden, maar ik raakte niet aan de vooropgestelde hoeveelheid bewoners….

Na maanden ging het beter: twaalf bewoners klaar maken voor het ontbijt op anderhalf uur. Ik heb het nog gedaan. Trots ben ik er niet op. Het was afschuwelijk voor de bewoner, het was de hel voor mij, en voor mijn gezondheid. Op het moment dat ik daarmee rond was, bonkte mijn hart in mijn keel, had ik pijn in mijn borststreek en een polsslag van 120..Dat was in 1983. In mijn volgende job ging het beter, daar dienden geen twaalf bewoners klaargemaakt te worden voor het ontbijt, maar wel acht op een voormiddag. Met daartussen medicatiebedeling, parametercontroles, geplande plasbeurten, transfers, en oja, voeding natuurlijk, niet te vergeten. Ook kamer opruimen, bedden verversen, baden geven, huisartsen begeleiden, medicatie bestellen, dossiers bijhouden….

De zieken bezoeken, vergeet het maar. Tussen de dagelijkse zorgmomenten bestaat nauwelijks tijd om op adem te komen. Dat je tussendoor zomaar eventjes naast het bed van een zieke zou kunnen gaan zitten, om daar een rustig gesprek mee te voeren? Forget it. Veel van mijn vroegere collegae begonnen ’s morgens een half uurtje vroeger dan zou moeten, om toch wat rustiger te kunnen werken. Pauzes werden om diezelfde reden ook vaak overgeslagen….

Laat ik het hier maar even bij laten. Ik zie geen privileges. Of toch, ik zie dat het een PRIVILEGE zou moeten zijn om in de zorg te werken. Maar dat is het zeer zeker niet. Het is een opgave, waarbij je al op voorhand weet dat je nooit zal slagen.  Het is een inbeuken op elke vorm van idealisme waarover je ooit hebt beschikt, tot je het bijltje er bij neer gooit. Het is diep – en diep treurig….

Om met de kwetsbare, zieke, oude medemens om te gaan, hebben we gedreven mensen nodig,; maar ook rust en tijd. Zodat deze gedreven mensen de passie kunnen behouden voor het werk waar ze met zoveel enthousiasme in gestapt zijn, en niet na enige jaren oververmoeid en teleurgesteld tegen een burn-out aankijken van hier tot in Tokyo.

Goed, ik heb gezegd wat ik wou zeggen. Waarschijnlijk veel te voorbarig. Misschien brengt dit boek wel de oplossing voor alle problemen waar de zorg mee kampt, en voor de 6,6 %hulpverleners die nu effectief met een burn-out te kampen hebben, en de 13,5% die tot de risiscogroep behoren. (*)

En die zijn zeker niet zo ver geraakt omdat ze zich zo geprivilegieerd voelden…

Myriam

EEN ONDERZOEK NAAR BURN-OUT EN BEVLOGENHEID BIJ ARTSEN EN VERPLEEGKUNDIGEN IN BELGISCHE ZIEKENHUIZEN( 2012)
Dr. Sofie Vandenbroeck, Mevr. Els Vanbelle, Prof. Dr. Hans De Witte, Mevr. Evelien Moerenhout, Dhr. Maarten Sercu, Mevr. Hilde De Man, Dr. Kris Vanhaecht, Mevr. Eva Van Gerven, Prof. Dr. Walter Sermeus, Prof. Dr. Lode Godderis

4 thoughts on “Working in CARE a privilege? Should be, yeah, but….

  1. Zelfs Simon ervaart dit al tijdens zijn stages. Hij gruwelt van het gebrek aan aandacht voor de bewoners. Hij vindt het mensonterend dat oude zorgvragers als nummers behandeld worden. En dat ligt inderdaad niet aan de idealistische verpleegkundigen en zorgkundigen, maar aan een on-mens-elijk beleid waarin elke zorgvrager zoveel mogelijk moet opbrengen.

    Ik blijf grenzeloze bewondering hebben voor de idealisten die voor deze job kiezen!

    Liked by 1 persoon

    1. Ik ook, maar ik hou mijn hart vast voor deze mensen. Want ofwel plooi je, en word je deel van het systeem, ofwel ontsnap je en ga je iets héél anders doen, ofwel ga je eraan ten onder….Mensen kijken soms vreemd op als ik zeg dat ik niet graag zou hebben dat mijn kinderen in de zorg gaan, en ik meen dat ook vanuit de grond van mijn hart. Want je moet buitengewoon sterk zijn om het vol te houden, en zelf niet ten onder te gaan….

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s